Thursday, 22 August 2013

Try To Learn simple questions.


  1.  isai ngaran nu?-->siapa nama kamu?-->what is your name?
  2. hinombo tadon nu?-->kamu asal dari mana?-->where you come from?
  3. piro no tumur nu?-->berapa umur kamu?-->how old are you?
  4. nunu bansa nu?-->apa bangsa kamu?-->what is your race?
  5. hinombo ko poundorong do tindo?-->di mana kamu tinggal sekarang?-->where your staying now?
  6. kopisanangan do pintutunan-->selamat perkenalan-->nice to meet you
  7. kopisanangan do kinorikatan hiti pogun Sabah Malaysia--> selamat datang di negeri Sabah Malaysia-->welcome to Sabah,Malaysia
  8. kopisanangan do gumuli,rumikot kawagu-->selamat jalan,datang lagi-->good bye,please come again
  9. kano tokou mamanau-->mari kita jalan-->let's we walk
  10. piro gatang iti tuah paranggi?-->berapa harga buah nenas ini?-->how much is the pineapple?

Learn Dusun Language 10


  1. mogolim-->tidak mengaku salah-->pleaded not guilty
  2. pounayan-->alasan-->grounds/reason
  3. mongolimumug-->berkumur-->gargle
  4. sinupu-->dicipta-->created
  5. winonsoi-->dibuat-->be made
  6. wonsoi-->buat-->made
  7. naauk-->mabuk-->drunk
  8. kaauk-->memabukkan-->intoxicate
  9. mogour-->berbau-->smelly
  10. momogour-->menggaul-->mixing
  11. gourro-->gaul-->mix
  12. nogour-->sudah gaul-->already mix
  13. nokogour-->sudah digaul-->are mixed
  14. misuhu-->bersuapan-->mouthful
  15. suhuo-->suruh/suap-->order/give feeds
  16. tudung-->kayu api-->firewood
  17. sumorut-->meredah-->trekking
  18. sumorut gouton/talun-->meredah hutan-->jungle/forest trekking
  19. gouton/talun-->hutan-->jungle/forest
  20. kogoutonan-->perhutanan-->forestry
  21. kimpo-->timpang/tempang-->lame
  22. sukud-->tongkat-->stick cane
  23. ponukud-->penopang-->crutch
  24. kahit-->kerak nasi-->rice crust
  25. nokohitan--nasi hangus-->charred rice
  26. rugi-->duri-->thorn
  27. tongus-->angin-->wind
  28. nosulu-->tercucuk-->punctured
  29. sinalau-->panggang-->roast
  30. nasalau-->dipanggang-->roasted
  31. titiho-->suluh-->torch
  32. rontog-->hentak-->shock
  33. lumabas-->telanjang-->naked
  34. poinglabas-->sedang telanjang-->being naked
  35. kohuto-->kikis-->scrape
  36. nadalaan-->terlampau/terlebih-->over
  37. lisok-->sembunyi-->hide
  38. polisoko-->sembunyikan-->hide the
  39. nokolisok-->sudah sembunyi-->already hide
  40. poinglisok-->sedang bersembunyi-->be hidden
  41. noinsok-->padat-->compact
  42. tilob-->muntah-->throw up
  43. nokoilob-->termuntah-->vomiting
  44. noilob-->sudah muntah-->are vomiting
  45. kokot/kokoto-->gigit-->bite
  46. nokokokot-->tergigit-->bitten
  47. poingkokot-->sedang gigit-->are biting
  48. nakaraha-->berdarah-->bloody
  49. linso-->biji-->seed
  50. linso mato-->biji mata-->eyeball

Friday, 9 August 2013

Learn Dusun Language 9


  1. guntalow-->orang yang penakut-->fearful
  2. monorimo-rimo-->melakukan pekerjaan dengan berlengah-lengah-->do the job with delay
  3. sokoyut-->comel-->cute
  4. paniragan-->bernafsu berahi-->libidinous lust
  5. polugangang-->terbaring melentang dengan kaki terangkat ke atas--> lying on your back with legs lifted up
  6. kakap-->melawat seseorang--> visit someone
  7. nokokakap-->sudah melawat--> already visited
  8. monisi-nisi /monunud-sunud-->bercerita-->storytelling
  9. nohorob-->tercedera/terluka akibat sesuatu benda tajam-->injured / wounded as a result of a sharp object
  10. langgaman-->sejenis alat untuk memotong tangkai padi -->a device for cutting rice stalks
  11. pongorob-->sabit--> sickle
  12. korobo-->sabitkan-->conviction
  13. nokorob-->sudah di sabit-->already in sickle
  14. turisang--> tangkai padi yang telah berdiri kerana sudah dimakan burung-->rice stalks were standing because they have eaten birds
  15. nogongisan-->sawah padi yang telah dimakan burung/tikus-->paddy fields have eaten birds / mice
  16. manangkal/monurisang-->membuka kulit padi dengan menggunakan gigi geraham atau dengan menggunakan kuku-->open bran using molar teeth or with claws.
  17. monunud-->menunjuk tempat kepada seseorang-->pointing to a place
  18. tanud-->ikut--> follow
  19. tonudo-->ikut pada seseorang-->follow in someone
  20. tumanud-->mengikut-->according to
  21. pananud-->pengikut--> followers
  22. tomodon-->sengaja-->accidental
  23. otunda/otoronong-->anak kecil yang pendiam dan tidak suka menangis-->small children quiet and do not like to cry
  24. raoh-->tangkai padi-->rice stalk
  25. bonduon-->lelaki yang mempunyai lebih dari seorang kekasih-->playboy
  26. bunsilayon-->perempuan/lelaki yang tidak pandai duduk diam/lincah-->girls / guys who could not sit still / mercurial
  27. romboon-->tidak pandai diam dirumah-->not good at home quietly
  28. suki-->cawan yang diperbuat daripada buluh-->cups made from bamboo
  29. mongogik-->memijak/memisahkan buah padi dari tangkainya dengan menggunakan kaki-->trample / separating grains from the stalk on foot
  30. kotongkial / kotompisal-->tergelincir-->slip
  31. kodungur --> jatuh tersungkur & terhantuk-->fell down & banging
  32. osonsog-->memaksa-->force
  33. guminsang-->akan terbuka/terpisah-->will open / separated
  34. kaot-->pagar dawai-->wire fence
  35. sumirab-->bulu roma berdiri kerana ketakutan/badan tidak selesa kerana panas-->hairs stand up for fear / body discomfort due to heat
  36. rumoloton-->keadaan tidak senang melihat-->the situation is not happy to see
  37. simpakol-->memanjat dengan cara memeluk -->climbing by embracing
  38. sumimpakol-->sedang memanjat-->climbing
  39. hingoson-->keadaan tidak selesa-->uncomfortable situation
  40. kohingos-->sesuatu yang membuatkan rasa tidak selesa-->something that makes sense of discomfort
  41. gorimpang-->batang kayu bercabang dua seperti kayu lastik-->forked sticks like wooden catapult
  42. rongkihon-->panggilan anjing yang sudah tua,tidak berbulu dan berkudis-->call an old dog, hairless and scabby
  43. sumarat-->perasaan takut-->fear
  44. sorimbutuon-->bulu roma berdiri kerana sejuk-->hairs stand up because of the cold
  45. kumiros-->bunuh diri-->suicide
  46. Sindat--> satu perbuatan yang jahat dan digunakan untuk memberi malapetaka kepada seseorang yang di dendam-->an evil, and is used to provide disaster to someone in revenge
  47. Pugai-->  penarik bagi wanita/lelaki untuk menambat hati seseorang yang ingin di milikinya tanpa kerelaan, tetapi apabila si pemakai menggunakannya dan mengenakan pada orang tersebut maka orang itu akan menikah tanpa rela--> magnets for women / men to fascinate someone looking at have of involuntary servitude, but when the wearer to use and impose on that person then that person would marry without consent.
  48. songulun-->seorang diri-->alone
  49. osongulunan-->bersendirian-->be alone
  50. monondos-->menuduh-->accuse


Thursday, 8 August 2013

Kisah mengenai Dudan,Kg Piasau (The story about Dudan, Kg Piasau)

Dudan adalah satu tempat masyarakat Kg Piasau mengadakan upacara pemujaan roh untuk membayar niat atau memohon sesuatu daripada "rogon"(syaitan) yang mendiami air Dudan pada dekad yang lalu. Dudan merupakan anak sungai kadamaian yang mempunyai lubuk serta menjadi tumpuan kepada para pengamal ilmu batin untuk bertapa. Ia juga tempat 'memandikan' kuda-kuda lumba agar dapat memenangi dalam perlumbaan. Menurut cerita,Dudan diawasi oleh dua orang yang bernama Ransab(ketua kampung) dan Tuntudan "bobolian" (pemuja roh) di kampung tersebut. Segala upacara yang diadakan ditempat itu mesti mendapat restu terlebih dahulu dari mereka.

Diceritakan juga bahawa air Dudan yang dianggap keramat pada masa dahulu mendidih sebesar buyung yang terbit dari mata airnya. Airnya itu kelihatan seperti emas di mana di sekeliling Dudan tersebut ditumbuhi pokok-pokok "nunuk"( pokok ara) yang besar . Upacara pemujaan roh selalunya diadakan setahun sekali atau setengah tahun sekali. Ini dilakukan apabila masyarakat Kg Piasau mempunyai hajat tertentu seperti memohon hujan,membayar 'sogit' (denda akibat kahwin sumbang) atau sebab-sebab lain. Sebelum upacara itu dilaksanakan,kumpulan pemuja roh akan "magambil" (memuja) sehingga segala iblis yang mendiami Dudan itu menjawab atau memberitahu mereka apa yang mereka kehendaki.

Biasanya,iblis itu meminta seperti beberapa ekor babi,ayam,telur ayam kampung dan ikan serawi. Semua itu bergantung kepada permintaan iblis tersebut. Sesudah mendapat tahu syarat yang diminta oleh iblis itu,baharulah kumpulan pemuja itu menyediakan keperluan misalnya beberapa ekor babi dan "bahar"minuman keras yang diperbuat dari nira kelapa. Babi atau ayam haru disembelih sebagai korban persembahan kepada iblis di tempat itu juga. Kemudian binatang korban itu dimasak dalam dua bahagian,satu bahagian untuk iblis dan satu bahagian lagi untuk para pemuja roh. Bahagian untuk iblis hendaklah diletakkan di tempat khas yang disebut"timpaha"(tempat khas meletakkan benda) yang tidak boleh diganggu sepanjang acara tersebut. Sebaik sahaja korban itu diletakkan pada "timpaha" acara memuja disambung semula untuk mendapat jawaban sama ada iblis itu telah menerimanya atau tidak. Setelah mendapat jawaban yang positif dari iblis,mereka boleh memulakan majlis makan dan minum.

Sebelum mereka meninggalkan tempat tersebut,mereka akan membuat beberapa biji "suki"(cawan) yang diperbuat daripada buluh untuk diisi "bahar". Semuanya akan disangkutkan pada pokok ara atau pada batang buluh yang ditancapkan berhampiran air Dudan bersama kaki-kaki babi atau ayam. Acara tersebut tidak akan berakhir tetapi disambung semula di rumah ketua pemuja sehingga pagi. Sepanjang malam itu,lampu tidak boleh dinyalakan ketika acara memuja sedang dijalankan. Kumpulan pemuja yang mengambil bahagian akan memakai 'runduk'(tudung berwarna hitam) dengan kain mugah dua lapis. Mereka akan menari dalam bentuk bulatan sambil memuja dalam bahasa( dusun klasik )yang tidak difahami (masyarakat dusun zaman sekarang)  untuk memuji atau memohon sesuatu dari iblis di Dudan tersebut.

Kini nama Dudan kekal sehingga ke hari ini yang menjadi sebahagian dari ' jantung ' Kg Piasau kerana Dudan merupakan tempat di mana terdapat padang bola sepak, Dewan Serbaguna, Siaran radio Kg Piasau FM(bersiaran sekitar Kg Piasau dan kampung yang berhampiran) dan juga gelanggang  tempat bermain sepak takraw.

Tempat-tempat seperti air Dudan yang mendidih sebesar buyung,pokok-pokok ara (nunuk) dan rumah pemujaan roh sudah tidak ada lagi di situ kerana tempat itu telah dibuat jalan raya menuju ke sawah dan  sebahagiaan para pemuja roh sudah meninggal dunia dan tiada yang meneruskan "ritual "tersebut kerana kebanyakan penduduk-penduduk Kg Piasau telah mempunyai anutan agama masing-masing seperti kristian dan Islam.

Namun,tempat itu tetap dikenang dan adakala seperti berhantu jika melalui tempat itu dalam keadaan keseorangan dan semasa hujan renyai-renyai.

*sumber artikal,
buku acara pesta kaamatan '91
peringkat daerah kota Belud
tuan rumah Kg Piasau sendiri.

Dudan is a place Kg Piasau community spirit ritual held to pay or apply any intention of "rogon" (devil) that inhabit the water Dudan in the last decade. Dudan is Kadamaian streams with depths as well as the focus on the practitioners of arcane for meditation. It is also a 'wash' the horses race in order to win the race. According to the story, Dudan monitored by two people named Ransab (village head) and Tuntudan "Bobolian" (devotee spirit) in the village. All ceremonies are held at the place must get prior approval from them.

Dudan also been told that water is considered sacred in ancient times as big jug of boiling arising from springs. The water was like gold which is around Dudan overgrown trees "Nunuk" (fig tree) are great. Spirit ritual usually held yearly or half-yearly. This is done when the community Kg Piasau be quite certain as to apply it rains, pay 'sogit' (fine due to incestuous marriage) or other reasons. Before the ceremony performed, the spirit worshipers will "magambil" (adore) until all the demons that inhabit Dudan the answer or tell them what they want.

Usually, the demon asked as some pigs, chicken, chicken eggs and fish serawi. All depends on the demand of the demon. After getting to know the conditions requested by the demon that new group of worshipers that provide for such a number of pigs and "bahar" liquor made ​​from coconut sap. Haru pork or chicken slaughtered as a sacrifice to the devil on the spot. Then the animal sacrifice cooked in two parts, one part for the devil and another side to the worshipers of the spirits. Parts for demons to be placed in a special place called "timpaha" (a special place put things) that can not be interrupted during the event. As soon as the grain is placed in "timpaha" resumed adore event to get the answers either have to accept the devil or not. After getting a positive response from the devil, they can start eating and drinking occasion.
Before they leave, they will make a few seeds "suki" (cup) made ​​of bamboo to be filled "bahar". Everything will be hooked on the fig tree or bamboo sticks together plugged in near water Dudan feet pork or chicken. The event will not end but resumed in the houses of the devotees to the morning. During the night, the lamp does not start when the event is in progress adore. Groups participating devotees will wear 'runduk' (black veil) with two layers of fabric mugah. They are dancing in a circle while adoring the language (classic Dusun) are not well understood (community Dusun times now) to praise or to apply something of the devil in Dudan.

Now Dudan name remains to this day as part of 'Heart' Kg Piasau because Dudan a place where there are soccer fields, multipurpose hall, Kg Piasau FM radio broadcast (broadcast around Kg Piasau and villages) and also sepak takraw courts.

Places such as large boiling water pitcher Dudan, fig trees (Nunuk) and spirit worship houses are no longer there because the place has made ​​the road leading to the fields and the worshipers of partial dead souls and no continuing "ritual" is because most of the residents of Kg Piasau have had their religious affiliations such as Christianity and Islam.

However, the place is still remembered and sometimes as if haunted by the place in the current situation alone and drizzle.

* source articles,
Harvest Festival program '91
Kota Belud district level
Kg Piasau own host.

Wednesday, 7 August 2013

Learn Dusun Language 8

1.sungkad tukad-->jiran-->neighbour
2.balatak/barait-->bakul--basket
3.tundalo-->jala-->net
4.rapot/rambot-->jala kecil-->small net
5.Tontolu -->isnin-->monday
6.Madsa -->selasa-->teusday
7.Tadtaru -->rabu-->wednesday
8.Kurudu -->khamis-->thursday
9.Mirod -->jumaat-->friday
10.Kukuak -->sabtu-->saturday
11.Tiwang -->ahad-->sunday
12.pajakai-->pijak-->step
13.napajakan-->terpijak-->stepped on
14.pimpajakan/pimpajakai-->memijak-->stepping
15.mamagaris-->menggaris-->make line
16.pamagaris-->pembaris-->ruler
17.nogorisan-->sudah di garis-->already make line
18.kaot-->dawai-->wire
19.kawot-->memagar-->make a fence
20.mongugad-->menghalau-->expelling
21.ugado/ugadai-->halau-->expel
22.nougadan-->sudah dihalau-->already expelled
23.mugad-->berpergian/meninggalkan-->leave
24.Minidu pogun /minogoluh --> meninggal dunia-->died
25.Mosis posis -->berdesir/mendesah -->rustle
26.Mikorowolis --> bertukar haluan (jalan) -->changing ways
27.Nokopikorowolis --> berselisih jalan -->cross
28.Sumimpod --> melonjak (rendah)-->jumped
29.Sumimbul --> melompat (tinggi)-->jump
30.Sumingkotud --> bertelut /berlutut-->knee down
31.Rumapou --> menyatu/menyertai/bersama-->join/participate
32.nakarati-->sudah faham-->already understand
33.rati-->erti-->meaning
34.mamarati-->memahami-->understood
35.karati-->faham-->understand
36.monorimo-->menerima-->accept
37.noumbalan-->telah mencuba-->have tried
38.umbalan/umbalai-->mencuba-->try
39.nokoumbal-->sudah dicuba-->already tried
40.rinta-->denda-->fine
41.norinta-->didenda-->penalize
42.mogorinta-->mendenda-->to give fine
43.monokimaa-->bersubahat-->abetting
44.orobpus-->panas baran-->hot tempered
45.osubalaan-->meluat/menyampah-->disgusted
46.Sodoi --> malam-->night
47.Susuabon -->pagi-->morning
48.Sosodoyon -->Petang-->evening
49.Minanawau -->Subuh -->early morning
50.mogkoritiing-->senja-->dusk(sunset)

Tuesday, 6 August 2013

Kisah Pahlawan Tingkulu ( The story of Tingkulu Warrior )

Kisah Seorang lelaki yang gagah perkasa bernama Tingkulu berasal dari Kg Piasau. Dia mempunyai badan yang besar,tinggi,kuat dan kebal. Dia mempunyai 'lukap' atau kudis sebesar syilling 50 sen di telapak kaki kanannya.  Pada suatu hari apabila beliau menamatkan pertapaan,beliau telah mengetuai sepasukan penyokongnya dari suku kaum 'Tompiasahon' untuk menghadapi serangan dari suku kaum 'Talantang'. Peristiwa ini berlaku ketika saudara iaitu sebelum wujudnya kerajaan di negeri ini. Menurut cerita,orang yang sezaman dengan Tingkulu,salah seorang dari pengikutnya telah memberitahu Tingkulu bahawa kaum Talantang sedang menuju ke Perkampungan 'Tompiasahon'.

  Dia amat marah lalu berdiri di salah sebuah batu yang agak besar sambil melihat dari jauh pihak musuhnya sedang mara. Tingkulu yang sudah siap sedia terus memekik "Tengoklah si Tingkulu Pahlawan kaum Tompiasahon,Tingkulu ini anak jantan!Anak Pahlawan kaum Tompiasahon"sambil menghentakkan kaki kanannya ke batu tersebut. Kakinya terbenam sedalam 2 inci ke dalam batu tersebut. Sehingga kini batu tersebut masih lagi terdapat di perkampungan Piasau berhampiran dengan Bukit Kapur tidak jauh dari Kg Piasau.

(Namun kawasan itu tidak terpelihara dan ditumbuhi rumput lalang dan kayu-kayu besar. Jika sekiranya pihak JKKK,Ketua Kampung dan Rukun Tetangga Kg Piasau mengambil inisiatif untuk membersihkan,menjaga dan memeliharanya sebagai kawasan tapak sejarah Kg Piasau serta dijadikan sebagai medan pelancongan di perkampungan Piasau sudah tentu Kg Piasau menjadi terkenal di negeri ini kerana menyimpan sejarah sendiri sebagai khazanah penyelidikan budaya dan sejarah Pahlawan Kg Piasau.)



*sumber artikal;
Buku aturcara pesta kaamatan 91 
peringkat daerah kota belud
tuan rumah Kg Piasau sendiri.




The story of a brave man named Tingkulu derived from Kg Piasau. He has a great body, tall, strong and invincible. He has a 'lukap' or sores as big as 50 cent coins in the palm of his right foot. On a day when he finished his hermitage, he has led a team of supporters of the tribes' Tompiasahon to face the attacks of the tribes' Talantang '. This event takes place during the pre-existence of civil government in the state. According to the story, Tingkulu of his contemporaries, one of his followers told Tingkulu that Talantang's people are heading to the village 'Tompiasahon'.

   He was very angry and stood in one of the relatively large rock while watching from a distance the enemy is advancing. Standing ready Tingkulu continued yelling, "Look, of the Tingkulu's  Tompiasahon Warrior, this  is Tingkulu! The Child  of  Tompiasahon Warrior! " while stamping his right foot into the rock. His feet go down as deep as 2 inches into the rock. To date stone is still there in the village of Piasau near Bukit Kapur   close not far from Kg Piasau.

(But the area is not preserved and overgrown grass and weeds big sticks. Event the JKKK, village heads and Neighbourhood Kg Piasau take the initiative to clean, maintain and keep the site Kg Piasau and made history as a field tour of the village Piasau ,Kg Piasau certainly become famous in this state because of his own history as a treasure store of cultural and historical research Warriors  of Kg Piasau)



* source articles;
Harvest Festival program book 91
Kota Belud district level
Kg Piasau own host.

Kisah Pahlawan Tingguan (The story of Tingguan Warrior)

Cerita ini mengisahkan seorang lelaki bernama Tingguan yang berbadan sasa dan tinggi. Sejak muda lagi,beliau telah menuntut ilmu ghaib daripada guru ilmu ghaib.  Sesudah menamatkannya,beliau telah kembali ke Kg Piasau untuk mengetuai anak-anak muda memimpin dan menjaga Kg Piasau.

Sabah(yang dikenali  sebagai North Borneo pada masa itu) di perintah oleh British. Mengikut undang-undang British,setiap rakyat hendaklah membayar cukai kepada Pihak British sebanyak 50 sen satu kepala. Namun Tingguan tidak mengendahkannya. Kedegilan Tingguan telah menimbulkan kemarahan kepada pemimpin British.

Tidak lama dari itu, sepasukan polis telah datang menangkap Tingguan namun Tingguan dapat melarikan diri bersama seorang wanita bernama Manisan yang juga mempunyai ilmu 'tompulias/tampilas' iaitu ilmu penolak peluru. Menurut cerita orang tua-tua yang sezaman dengannya,kedua-dua mereka mampu berjalan di dalam dasar air. Selain itu, mereka juga mempunyai ilmu menghilangkan diri daripada pandangan manusia.Kedua-dua ilmu batin ini mempunyai sifat lemah-lembut dan pemalu. Biasanya mereka akan melarikan diri ke hutan rimba atau ke gua batu apa bila di kejar polis.

Setiap cubaan polis untuk menangkap mereka,Tingguan dan Manisan dapat meloloskan diri. Pada suatu hari ketika Tingguan dilihat oleh sepasukan polis yang merayau-rayau di kawasan yang ditumbuhi rumput lalang. Polis  telah mengejar Tingguan lalu ,Tingguan menghilangkan dirinya dari pandangan polis dengan memetik sehelai daun lalang sebagai penghalang dari dilihat polis. Akhirnya Tingguan selamat.

Diceritakan lagi oleh orang tua-tua,pada suatu malam Tingguan telah menghadiri suatu majlis keramaian di sebuah kampung. Setelah beliau mabuk beberapa orang lelaki yang juga ada dlm majlis itu telah bersepakat untuk membunuhnya. Kumpulan lelaki tersebut bersenjatakan antan (penumbuk padi) telah memukul kepala dan badan Tingguan namun antan-antan tersebut pecah dan patah. Bagaimana pun Tingguan tidak mengalami sebarang kecederaan dan beliau tidak juga membalas serangan itu. Menurut cerita lagi, setelah pemerintahan British berakhir,Tingguan kemudian telah keluar dari tempat persembunyiannya di gua batu.

Sehingga sekarang gua batu itu masih ada dan dikenali sebagai Gua Tingguan yang terletak di kaki Bukit Kapur hampir dengan perkampungan Piasau. Namun tempat ini tidak terpelihara,tidak dibersihkan dan tidak dijaga sebagai khazanah sejarah Kg Piasau sendiri. Tingguan juga dikatakan mempunyai 2 orang isteri dan beliau telah meninggal dunia ketika berusia 80 tahun di Kg Rangalau Kota Belud bersebelahan dengan Kg Piasau.



(Namun kawasan itu tidak terpelihara dan ditumbuhi rumput lalang dan kayu-kayu besar. Jika sekiranya pihak JKKK,Ketua Kampung dan Rukun Tetangga Kg Piasau mengambil inisiatif untuk membersihkan,menjaga dan memeliharanya sebagai kawasan tapak sejarah Kg Piasau serta dijadikan sebagai medan pelancongan di perkampungan Piasau sudah tentu Kg Piasau menjadi terkenal di negeri ini kerana menyimpan sejarah sendiri sebagai khazanah penyelidikan budaya dan sejarah Pahlawan Kg Piasau.)


*sumber artikel;
Buku aturcara pesta kaamatan 91 
peringkat daerah kota belud
tuan rumah Kg Piasau sendiri.



This story tells of a man named Tingguan a well-built and tallest man. Since young, he has demanded of occult occult teacher. After completing it, he was back to Kg Piasau to lead young people to lead and keep Kg Piasau.

Sabah (called North Borneo at the time) in order by the British. According to British law, every citizen should pay taxes to the British as much as 50 cents a head. However Tingguan ignore it. Tingguan intransigence has angered the British leader.

Not long from the police team had come to catch Tingguan but Tingguan can escape with a woman named Manisan who also have knowledge 'tompulias / tampilas' of knowledge bullet pusher. According to the elders stories of his time, both were able to walk on water policy. In addition, they also have the knowledge disappeared from  human view . Both of them the two inner knowledge has a gentle nature and shy. Usually they will flee into the jungle to a cave or what any police chase.

Every police attempted to arrest them, and Confectionery Tingguan escaped. On a day when Tingguan seen by a police team wandering the area covered with grass thatch. Police were chasing Tingguan ago, Tingguan police vanished from view by quoting a leaf of grass is seen as a barrier to the police. Tingguan finally safe.

Another told by elders, one night Tingguan attended a gathering in a village. After he drunk some men also be on the council had agreed to kill him. Rice pestle man armed groups (rice pounder) was hit head-body Tingguan but rice pestle is broken and broken rice pestle. However Tingguan not suffer any injuries and he did not even reply to the attack. According to another story, after the British rule ended, Tingguan then came out of his hiding place in a cave.

Until now, there is still a cave known as  Tingguan Cave located at the foot of Bukit Kapur near the village Piasau. But this place is not maintained, not cleaned and not kept as treasures Kg Piasau own history. Tingguan also said to have two wives, and he had died when he was 80 years old at the Kota Belud Rangalau Kg Kg Piasau next.



(But the area is not preserved and overgrown grass and weeds big sticks. Event the JKKK, village heads and Neighbourhood Kg Piasau take the initiative to clean, maintain and keep the site Kg Piasau and made history as a field tour of the village Piasau  Kg Piasau certainly become famous in this state because of his own history as a treasure store of cultural and historical research Warriors of Kg Piasau .)


* Source of the article;
Harvest Festival program book 91
Kota Belud district level
Kg Piasau own host.
Tingguan Cave

Asal-usul keturunan penduduk Kg Piasau ,Kota Belud (Ethnic background of the residents of Piasau, Kota Belud)


Penduduk Kg Piasau dipercayai berketurunan daripada beberapa puak seperti
1) Puak Rupot
2) Puak Tompiasahon
3) Puak Limbata
4) Puak Tuguson
Ini di ketahui daripada cerita orang tua-tua di kampung  ini yang diperturunkan dari nenek moyang.

Pada awalnya, Kg Piasau ini telah diduduki oleh puak Rupot. Namun ,puak ini tidak dapat hidup aman kerana sering 'misangod'(berperang) dengan puak-puak lain yang datang berhijrah atau melewati perkampungan puak Rupot seperti puak Rungus,Puak Talantang,Puak Baragang,Puak Gontung dan puak-puak lain.

Akibat dari 'misangod' ,hampir semua orang dari puak Rupot terkorban dan hanya tinggal satu keluarga lagi yang terselamat iaitu suami-isteri dan seorang anak mereka telah menyelamatkan diri dengan memanjat sepohon kelapa. Semenjak dari itu, mereka hidup berjaga-jaga di mana pada waktu siang mereka turun dari pokok kelapa untuk mencari apa yang boleh di makan dan pada waktu malam mereka naik semula ke atas pokok kelapa kerana pada waktu dahulu pokok kelapa amatlah tinggi dan daunnya lebar. Mereka yang terselamat ini tidak diketahui namanya tapi setelah habis 'misangod' keluarga ini turun semula dari pokok kelapa dan hidup bercucuk tanam sehingga beranak pinak dan berketurunan.

Pada masa itu,ada 3 orang dari puak Tompiasahon (tidak diketahui nama mereka)berasal dari sebelah Gunung Kinabalu yg ingin melihat sendiri tempat yang dinamakan 'perkampungan Rupot'. Ketiga-tiga mereka telah mengembara sambil mencari tempat itu. Bagaimana pun,seorang dari mereka berjaya sampai ke Kg Kadamaian (sekarang dikenali sebagai Kg. Tempasuk) dan seorang lagi sampai ke  Kg Tambulion. Kedua-dua mereka telah mengajak lebih ramai orang dari Puak Tompiasahon berhijrah ke perkampungan Rupot. Puak Rupot dan puak Tompiasahon telah bergabung dan hidup aman damai dan membentuk masyarakat yang besar dan ramai.Semenjak itu,perkampungan itu dinamakan sebagai 'Kg Pioso dan kini telah ditukar nama kepada Kg Piasau.
 .
Mengenai dengan puak Limbata dan Puak Tuguson, mereka juga di ancam dengan Puak Talantang dengan konco-konconya,maka Kedua-dua puak ini telah berhijrah ke perkampungan 'pioso'. Namun ini adalah cerita dari orang-orang tua dan belum pasti maklumat yang betul atau tidak. Tetapi dapat disimpulkan bahawa keturunan yang ada di Kg Piasau(dalam senarai bernombor diatas)-tidak diketahui nama mereka kerana maklumat yg agak terbatas. Namun yang pasti sehingga generasi sekarang,masih lagi dikenal pasti keturunan dari puak-puak tersebut.

Saya sebagai jurutaip semula artikal ini juga berdarah keturunan puak yang pertama(nombor 1)menurut cerita dari mendiang nenek dan dari mulut ibu saya sendiri. Ramai lagi orang tua-tua di Kg Piasau sebagai bahan rujukan untuk mengetahui sejarah asal-usul keturunan penduduk Kg Piasau. Terima kasih  atas sokongan anda. Saya akan berusaha untuk mencari sumber yang asli dan terbaik untuk tatapan generasi akan datang.

*sumber artikal;
Buku aturcara pesta kaamatan 91 
peringkat daerah Kota Belud
tuan rumah Kg Piasau sendiri.



Piasau the residents believed descended from several tribes such as
1)  Rupot Tribe
2) Tompiasahon Tribe 
3) Limbata Tribe
4) Tuguson Tribe
This was in the know of the stories of the elders in the village that are handed down from their ancestors.

At first, Kg Piasau was occupied by Rupot tribes . However, this tribes can not live in peace because often 'misangod' (fight) with other tribes who came through the village or migrated  to Rupot  village as Rungus tribe, Talantang Tribe, Baragang tribe, Gontung tribe and other tribes.

As a result of 'misangod', almost all the people from the  Rupot tribes died and only one survived another family of a husband and wife and their children have to save themselves by climbing a coconut tree. Since then, their life alert during the day where they fell from a coconut tree to find what can be eaten and at night they went back to the palm trees for the first time is very tall coconut tree and leaf width. Those who survived these unnamed but after completion of 'misangod' family back down from palm trees and farming life until multiplied and descent.

At that time, there were 3 people from the  Tompiasahon tribe (names unknown) comes from the side of Mount Kinabalu who want to see the place named 'Rupot village'. All three of them have traveled while searching the place. However, one of them made it to Kg Kadamaian (now known as Kg. Tempasuk) and a longer reach  Kg Tambulion. Both of them had invited more people from the tribe migrated to the village Rupot Tompiasahon. Rupot and Tompiasahon  live in peace and form a large and more While from the community, the village was named as' Kg Pioso and now has been renamed Kg Piasau .
 .
About the other tribes like Limbata tribe, Tuguson tribe, they also threaten the Talantang  tribe with his minions, the two factions have been migrated to the village 'pioso'. But this is the story of older people and not sure the correct information or not. But it can be concluded that the offspring is in Kg Piasau (in the numbered list above)-not known who their names because the information was limited. But for sure until the present generation, is still identified descendants of the tribes.

I as a typist articles of bloody clan also the first (number 1) according to a story from late grandmother and from the mouth of my own mother. Many other elders in Kg Piasau as a reference to know the history of the origins of the residents Piasau descent. Thank you for your support. I will try to find the original and best source for future generations.

* Source articles;
Harvest Festival program book 91
Kota Belud district level
Kg Piasau own host.

Thursday, 1 August 2013

Learn Dusun Language 7


  1. opodos--> pedas-->spicy
  2. aamie-->tawar-->tasteless
  3. asapow/asapo-->lebat-->Heavy rain
  4. ologod-->deras-->swift
  5. osianan-->Simpati/kasihan-->sympathy
  6. otogod-->marah-->angry
  7. orosian-->takut-->afraid
  8. oris/modosi-->Sesuatu yg ditakuti-->scared
  9. kooris-->menakutkan-->scary
  10. noluganan-->tercekik-->choke
  11. opian-->perlahan-->slow
  12. popiano-->perlahankan-->slowly
  13. togoron-->berkarat-->rusty
  14. togor-->karat-->rusty
  15. sagamoh/uoi-->ubi manis-->sweet potato
  16. guol-->keladi-->taro
  17. tonsi guol-->ubi keladi-->yam
  18. bonie-->betis-->shinbone
  19. mundok/ruti-->ubi kayu-->tapioca
  20. tunduk mundok/ruti-->pucuk ubi kayu-->tapioca sprout
  21. ungkodom-->pejam-->closed
  22. aalab-->lebar/luas-->width/wide
  23. mindahu-->pergi ke ladang/sawah-->going to farm
  24. milumbo-->berlumba-->raced
  25. moginatak-->jatuh satu persatu--.fall one by one
  26. natatak-->jatuh tanpa disedari-->fall unnoticed
  27. wagas-->beras-->rice
  28. luping-->tempayan-->jars
  29. bolo/bolou-->buta-->blind
  30. bosukon-->pekak/tuli-->deaf
  31. bobou-->bisu-->mute
  32. kakung-->kudung-->handicapped
  33. oruol-->sakit-->pain
  34. minggiak-->menjerit-->screaming
  35. obinglihu-->pelupa-->forgetful
  36. nolihuan-->terlupa-->forgotten
  37. lihuai/kolihuai-->lupakan/lupa-->forget
  38. korongou-->dengar-->hear
  39. mokirongou/mokinongou-->mendengar-->listen/heard
  40. torongou/tarangahan-->terdengar-->overheard
  41. kunguo-->goncang-->shake
  42. momolohou-->dipanggil-->be called
  43. minglohou-->memanggil-->calling
  44. lohouo-->panggil-->call
  45. nolohou-->terpanggil-->called
  46. sumakai-->menaiki-->a ride
  47. rumamit-->menerima-->receive
  48. naramit-->diterima-->received
  49. solian-->luar-->out
  50. suang-->dalam-->in